Inheemse beplanting wordt steeds populairder én dat is niet zonder reden. Door te kiezen voor planten die van nature in Nederland voorkomen, creëer je een tuin die niet alleen mooi is, maar ook écht iets teruggeeft aan de natuur. Denk aan zoemende bijen, fladderende vlinders en vogels die jouw tuin weten te vinden als voedsel- en schuilplek. En het maakt niet uit of je een grote tuin of alleen een balkon hebt: met inheemse beplanting kun je een verschil maken.
Toch vinden veel mensen het lastig om te beginnen. Welke inheemse planten zijn geschikt voor jouw tuin? Hoe combineer je ze op een mooie manier? En waar moet je op letten bij zon, schaduw of grondsoort?
Op deze pagina nemen we je stap voor stap mee in de wereld van inheemse beplanting. Je leert wat het is, waarom het zo waardevol is en hoe je zelf een natuurlijke, diervriendelijke tuin kunt creëren. Daarnaast vind je handige overzichten en links naar verdiepende artikelen, zodat je direct aan de slag kunt.
Omslagfoto: pinksterbloem (de Natuur van hier)
Witte klaver (de Natuur van hier)
🌿 Meer inspiratie voor een natuurtuin? Wil je jouw tuin nog aantrekkelijker maken voor vogels en insecten? Download dan ons praktische e-book over meer natuur in je tuin. Hierin behandelen we alle facetten die nodig zijn om van iedere tuin een tuin vol leven te maken!
Om goed te begrijpen wat inheemse beplanting is en wat je ermee kunt, is het belangrijk om eerst naar de betekenis te kijken. Want wat maakt een plant eigenlijk ‘inheems’ – en waarom is dat zo belangrijk voor je tuin en de natuur?
Betekenis van inheemse planten
Inheemse planten zijn planten van nature in Nederland voorkomen, zonder invloed van de mens. Ze hebben zich gevestigd na de laatste ijstijd (ongeveer 11.700 jaar geleden) en zijn volledig aangepast aan het klimaat, de bodem en andere omstandigheden.
Daar tegenover staan exoten. Dit zijn planten die hier oorspronkelijk niet voorkomen, maar door de mens zijn geïntroduceerd. Dit kan bewust zijn gebeurd, bijvoorbeeld door tuinbeplanting, of onbewust, zoals een zaadje dat meereist onder een schoen.
Omdat deze planten hier van nature niet thuishoren, hebben ze vaak weinig tot geen relatie met inheemse dieren en andere planten. In sommige gevallen kunnen exoten zich zelfs zo sterk verspreiden dat ze andere soorten verdringen. Dan spreken we van invasieve exoten. Een bekend voorbeeld hiervan is Japanse duizendknoop.
Ingeburgerde planten (archeofyten)
Naast inheemse planten en exoten bestaat er nog een derde groep: de zogenaamde archeofyten, ook wel ingeburgerde planten genoemd.
Dit zijn planten die ooit door de mens zijn meegenomen, maar inmiddels al zo lang aanwezig zijn dat ze zich hebben aangepast aan de omgeving. Over het algemeen worden planten die vóór het jaar 1500 zijn geïntroduceerd als archeofyt beschouwd.
Sommige van deze soorten zijn zelfs zo ingeburgerd dat je ze tegenwoordig gewoon in de natuur tegenkomt. Denk bijvoorbeeld aan wilde cichorei, grote weegbree en tamme kastanje.
Drie soorten planten: wilde peen, wilde cichorei en Japanse duizenknoop. Wilde peen is een echte inheemse plant, wilde cichorei is door de Romeinen meegenomen en wordt daarom gezien als een archeofyt en Japanse duizendknoop is misschien wel het bekendste voorbeeld van invasieve exoten in onze natuur. (foto wilde cichorei: de Natuur van hier)
Waarom zijn inheemse planten zo belangrijk?
Inheemse planten spelen een cruciale rol in de natuur. Ze vormen de basis van ons ecosysteem en zijn onmisbaar voor talloze insecten, vogels en andere dieren.
Veel insecten zijn gespecialiseerd en leven uitsluitend van bepaalde plantensoorten. Zonder deze planten verdwijnen ook de insecten – en daarmee een belangrijk deel van de voedselketen. Denk bijvoorbeeld aan bijen en vlinders afhankelijk zijn van specifieke bloemen voor nectar een stuifmeel. Een goed voorbeeld hiervan is de knautiabij, die zich heeft gespecialiseerd in het verzamelen van nectar van beemdkroon.
Daarnaast zorgen inheemse planten voor een natuurlijke balans. Ze zijn onderdeel van een complex netwerk waarin planten, dieren en bodemleven met elkaar samenwerken. Wanneer uitheemse of invasieve soorten deze plek innemen, kan dit het evenwicht verstoren.
Door inheemse planten te behouden en te gebruiken, help je dus niet alleen individuele soorten, maar ondersteun je een heel ecosysteem.
Waarom kiezen voor inheemse planten in je tuin?
Gelukkig hoef je geen natuurgebied te bezitten om bij te dragen aan biodiversiteit. Juist in je eigen tuin kun je een groot verschil maken door te kiezen voor inheemse beplanting.
Een van de grootste voordelen is dat je tuin direct meer leven aantrekt. Bijen, vlinders en vogels weten inheemse planten moeiteloos te vinden, omdat ze hier van nature op zijn afgestemd.
Daarnaast zijn inheemse planten vaak sterker en makkelijker in onderhoud. Ze zijn gewend aan het Nederlandse klimaat en groeien goed op de lokale bodem. Hierdoor hebben ze minder water, voeding, en verzorging nodig dan veel exotische tuinplanten.
Door te kiezen voor inheemse planten maak je jouw tuin niet alleen mooier, maar ook duurzamer en waardevoller voor de natuur.
Inheemse planten kiezen: waar moet je op letten?
Het kiezen van de juiste inheemse planten begint bij jouw tuin. Niet elke plant groeit namelijk op elke plek even goed. Door rekening te houden met een aantal belangrijke factoren, vergroot je de kans op een gezonde, sterke en natuurrijke tuin.
We lichten de belangrijkste aandachtspunten waar je op moet letten kort toe. Wil je meer weten? Dan kun je doorklikken naar de uitgebreide artikelen.
Niet elke plant past op iedere plek. Denk vooraf dus goed na welke planten je kiest (de Natuur van hier)
Standplaats (zon, vochtigheid, grondsoort)
De standplaats is misschien wel de belangrijkste factor bij het kiezen van inheemse beplanting. Sommige planten houden van volle zon, terwijl andere juist beter groeien in de schaduw. Ook de bodem speelt een grote rol: is je grond droog of juist vochtig? Bestaat deze uit zand, leem of klei?
Door planten te kiezen die passen bij jouw omstandigheden, voorkom je uitval en zorg je voor een sterke, onderhoudsvriendelijke tuin.
Wil je een tuin die het hele jaar door aantrekkelijk is voor mens en dier? Let dan goed op de bloeitijd van je planten? Door soorten te combineren die op verschillende momenten bloeien, zorg je voor een continue bron van nectar en voedsel voor insecten.
Zo maak je jouw tuin niet alleen mooier maar ook waardevoller voor de natuur.
Inheemse planten voor het voorjaar
Inheemse planten voor de zomer
Inheemse planten voor de herst
Inheemse planten voor de winter
Binnenkort lees je hier meer over inheemse planten per seizoen.
Bloeiboog van inheemse haag. Op deze manier krijg je gauw inzichtelijk in welke maanden van het jaar je geen bloei in je tuin hebt. Zo kun je dus heel gericht een plant kiezen die dit gat opvult. Interesse in een bloeiboog voor jouw tuin? Neem dan contact met ons op! (de Natuur van hier)
Doel van je tuin
Tot slot is het goed om na te denken over wat je met je tuin wilt bereiken. Wil je vooral meer biodiversiteit? Of zoek je juist een onderhoudsvriendelijke tuin die er natuurlijk uitziet? Misschien wil je specifiek vlinders of vogels aantrekken.
Door vooraf je doel te bepalen, kun je gerichter planten kiezen die daarbij passen.
Inheemse planten zijn er in allerlei vormen en soorten. Van bloemen en bodembedekkers tot struiken en bomen. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste categorieën, met links naar uitgebreide artikelen per type beplanting.
Vaste planten
Inheemse vaste planten vormen de basis van veel natuurlijke tuinen. Ze komen elk jaar terug en zorgen voor kleur, structuur en voedsel voor insecten.
Bomen en struiken bieden niet alleen structuur, maar ook voedsel, schuilplekken en broedgelegenheid voor vogels en andere dieren. Onmisbaar dus in een natuurlijke tuin.
Klimplanten zijn ideaal voor schuttingen, muren en pergola’s en bieden extra ruimte voor groen in je tuin. Het zijn ook ideale schuil- en broedplekken voor vogels.
Meer inheemse planten maken van je tuin een waardevolle plek voor allerlei dieren. Verschillende soorten hebben elk hun eigen behoeften. Door hier slim op in te spelen, kun je jouw tuin omtoveren tot een levendige en natuurlijke omgeving.
Voor bijen en insecten
Bijen en andere insecten zijn sterk afhankelijk van specifieke plantensoorten. Veel wilde bijen halen hun voedsel slechts van een beperkt aantal bloemen. Inheemse planten sluiten hier perfect op aan en bieden nectar en stuifmeel op de juiste momenten.
Door te kiezen voor een gevarieerde bloei van inheemse planten, zorg je voor een continue voedselbron en help je insecten overleven.
Bloeiende inheemse planten, bomen en struiken zijn zeer belangrijk voor bijen omdat ze dienen als voedselbron (de Natuur van hier)
Voor vlinders
Vlinders stellen andere eisen dan bijen. Naast nectarplanten hebben ze ook waardplanten nodig, waarop ze hun eitjes leggen en waar rupsen van eten. Deze plantjes zijn vaak specifiek en het gaat hier over het algemeen om inheemse soorten.
Met de juiste combinatie van planten maak je jouw tuin aantrekkelijk voor zowel volwassen dieren als hun rupsen.
Vogels gebruiken inheemse planten op verschillende manieren. Ze eten bessen en zaden, zoeken er insecten en vinden er beschutting om te rusten en om een nest te bouwen.
Struiken en bomen spelen hierbij een belangrijke rol. Door deze toe te voegen, maak je je tuin een stuk aantrekkelijker voor vogels.
Inheemse planten voor vogels
Dichte struiken bieden een perfecte schuil- en nestplek voor vogels, zoals dit zwartkopvrouwtje (de Natuur van hier)
Voor kleine dieren
Ook kleine dieren zoals egels en andere zoogdieren profiteren van een natuurlijke tuin. Dichte beplanting biedt schuilplekken en bescherming, terwijl een gezonde bodem zorgt voor voldoende voedsel zoals insecten.
Door je tuin iets minder strak te houden en ruimte te geven aan natuurlijke groei, creëer je een veilige plek voor deze dieren.
Inheemse planten voor egels en kleine dieren
Hoe begin je met inheemse beplanting?
Beginnen met inheemse beplanting hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Juist door klein te starten en goed te kijken naar je tuin, kun je al snel een groot verschil maken.
Stap 1: Kijk naar je tuin
Voordat je planten kiest, is het belangrijk om goed je tuin te bekijken. Hoeveel zon krijgt de plek? Wat voor grond heb je? En is het er droog of juist vochtig? Voordat wij nieuwe planten aanplanten in onze tuin, bestuderen we eerst het plekje goed. Is het een droge en zonnige plek? Staat er veel wind? Pas dan gaan we kijken welke planten hier het beste zouden passen.
Door hier rekening mee te houden, kies je planten die van nature goed passen en minder onderhoud nodig hebben.
Stap 2: Kies de planten die erbij passen
Kies vervolgens planten die aansluiten bij jouw situatie én bij wat je wil bereiken. Wil je meer vlinders aantrekken? Of juist een onderhoudsvriendelijke tuin?
Door gericht te kiezen, vergroot je de kans op succes.
Stap 3: Begin klein
Je hoeft niet meteen je hele tuin om te gooien. Begin bijvoorbeeld met een border of een klein stukje tuin. Zo kun je rustig ontdekken wat werkt en wat bij je past.
Stap 4: Laat de natuur haar werk doen
Inheemse tuinen hoeven niet perfect strak te zijn. Juist door de natuur wat meer ruimte te geven, ontstaat er een gezonde balans waarin planten en dieren elkaar versterken.
Meer weten?
Wil je stap voor stap aan de slag met een inheemse tuin? In ons e-book nemen we je mee van een kale tuin naar een levendige, natuurlijke omgeving. Inclusief praktische tips, voorbeeldplanten en een duidelijk 4-wekenplan.
👉 Download hier ons e-book over inheemse beplanting
Met behulp van ons praktische e-book maak je van jouw tuin een tuin vol leven en voorkom je beginnersfouten
Veelgemaakte fouten bij inheemse beplanting
Hoewel inheemse planten vaak sterk en onderhoudsvriendelijk zijn, gaat het in de praktijk toch regelmatig mis. Door een paar veelgemaakte fouten te voorkomen, vergroot je de kans op een succesvolle en natuurlijke tuin.
Verkeerde standplaats kiezen
Een van de meest voorkomende fouten is het kiezen van planten die niet passen bij de omstandigheden in je tuin. Een zonminnende plant zal het in de schaduw lastig krijgen – en andersom.
Kijk dus altijd goed naar zon, schaduw en bodem (vochtigheid, grondsoort) voordat je planten kiest.
Te veel in één keer willen
Het is verleidelijk om meteen je hele tuin te veranderen, maar dat werkt vaak averechts. Je verliest overzicht en weet niet goed wat wel en niet werkt. Begin dus klein en breid stap voor stap uit.
De tuin té netjes willen houden
In een natuurlijke tuin hoort een beetje ‘rommel’ erbij. Afgevallen bladeren, uitgebloeide planten en schuilplekjes zijn juist belangrijk voor insecten en andere dieren. Laat de natuur af en toe haar gang gaan. Wij laten in onze natuurtuin alle bladeren liggen en ruimen niets op. Wat er in het voorjaar nog ligt maaien we op met de grasmaaier, zodat het gras weer kan groeien.
Alleen voor uiterlijk kiezen
Sommige planten zien er mooi uit, maar hebben weinig waarde voor insecten en dieren. Inheemse planten bieden juist wél voedsel en schuilplekken. Kies ook altijd voor biologisch gekweekte planten, zodat de nectar in bloemen niet schadelijk is voor insecten. Kijk voor een ruim aanbod bij Sprinklr en Vivara.
Onderhoud van inheemse planten
Een groot voordeel van inheemse beplanting is dat het onderhoud vaak beperkt is. Omdat deze planten zijn aangepast aan het lokale klimaat en de bodem, hebben ze minder verzorging nodig dan veel exotische soorten.
Snoeien en opruimen
Inheemse planten hoef je meestal maar één of twee keer per jaar te snoeien. Daarna kunnen de meeste inheemse soorten zich goed redden, zelfs in drogere periodes. Bij veel inheemse planten kun je de snoei ook prima een jaar overslaan.
Doe snoeien altijd pas na de winter, dan kunnen er allerlei dieren overwinteren in de uitgebloeide stengels. Snoeiafval kun je verzamelen op een takkenril.
Laat uitgebloeide bloemen staan tijdens de winter en knip ze pas in het voorjaar af. Dit zijn belangrijke overwinteringsplekken voor insecten (de Natuur van hier)
Water geven
Na het aanplanten hebben planten wat extra water nodig. Daarna kunnen de meeste inheemse soorten zich goed redden, zelfs in drogere periodes.
Afgevallen bladeren en plantenresten verbeteren de bodem en trekken bodemleven aan. Dit draagt bij aan een gezond ecosysteem in je tuin.
Veelgestelde vragen over inheemse beplanting
Zijn inheemse planten rommelig?
Nee, maar ze ogen vaak natuurlijker dan strakke siertuinen. Door slim te combineren kun je een tuin creëren die zowel mooi als natuurlijk is.
Kun je inheemse planten combineren met niet-inheemse planten?
Ja, dat kan zeker. Een combinatie is mogelijk, maar hoe meer inheemse planten je gebruikt, hoe groter de waarde voor de natuur.
Zijn inheemse planten geschikt voor kleine tuinen?
Ja, ook in kleine tuinen of zelfs op een balkon kun je inheemse planten toepassen. Denk aan compacte soorten of planten in potten.
Hebben inheemse planten veel onderhoud nodig?
Nee, juist minder dan veel andere tuinplanten. Ze zijn aangepast aan de omstandigheden en daardoor sterker en makkelijker in onderhoud.
Afsluiting
Inheemse beplanting is een eenvoudige manier om je tuin mooier, sterker en waardevoller te maken voor de natuur. Of je nu klein begint of direct grote stappen zet: elke keuze voor inheemse planten maakt een verschil.
Door bewust te kiezen voor planten die hier van nature thuishoren, help je bijen, vlinders vogels en andere dieren, gewoon vanuit je eigen tuin.
Wil je meer tips voor over inheemse planten, een klimaatbestendige tuin of andere tuintips? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Zo blijf je op de hoogte van nieuwe blogs, praktische tuintips en winacties!
Vlinders zijn erg geliefd in tuinen. Helaas gaat het met veel vlindersoorten tegenwoordig slecht, door het verdwijnen van bloemrijke graslanden, het gebruik van bestrijdingsmiddelenen intensieve landbouw. Daarom is het belangrijk om in je tuin veel te doen om de vlinders te helpen.
Door te kiezen voor inheemse planten bied je vlinders precies wat ze nodig hebben. Sommige van deze planten leveren nectar voor volwassen vlinders, terwijl andere planten dienen als waardplant voor rupsen. Zonder deze planten kunnen veel vlinders zich niet voortplanten.
In deze blog bespreken we 20 inheemse planten voor vlinders die geschikt zijn voor tuinen in Nederland. Met deze planten creëer je een tuin die aantrekkelijk is voor veel verschillende vlindersoorten, zoals de dagpauwoog en kleine vos.
Brandnetel is voor veel vlindersoorten, zoals deze gehakkelde aurelia, een belangrijke waardplant (De natuur van hier)
Meer inspiratie voor een natuurtuin? Wil je jouw tuin nog aantrekkelijker maken voor vogels en insecten? Download dan ons praktische e-book over meer natuur in je tuin. Hierin behandelen we alle facetten die nodig zijn om van iedere tuin een tuin vol leven te maken! Bekijk hier het e-book
Waarom inheemse planten belangrijk zijn voor vlinders
Vlinders zijn voor hun voortplanting afhankelijk van specifieke planten. Veel soorten leggen hun eitjes namelijk alleen op bepaalde waardplanten, waar de rupsen zich na het uitkomen mee voeden. Per vlindersoort kan de waardplant en nectarplant verschillen. Zonder inheemse planten kunnen vlinders hun levenscyclus niet voltooien, ze hebben dan geen plant voor eiafzet en/of om nectar te halen. Wanneer waardplanten verdwijnen, verdwijnen uiteindelijk ook de vlinders die ervan afhankelijk zijn.
In tuinen wordt bij het kiezen van planten vaak vooral gekeken naar de kleur of uitstraling van bloemen. Daardoor worden er regelmatig exotische tuinplanten gekozen. Sommige van deze soorten produceren wel nectar en kunnen daardoor volwassen vlinders aantrekken en voeden, maar ze zijn vaak niet geschikt als waardplant voor rupsen.
Als je in je tuin alleen zulke planten hebt staan, kunnen vlinders er wel nectar vinden, maar kunnen ze zich niet voortplanten. Door aan te planten met inheemse planten, creëer je een tuin waarin vlinders voedsel kunnen vinden en hun eitjes kunnen afzetten. Zo kunnen vlinders hun volledige levenscyclus doorlopen.
Wil je aan de slag met inheemse beplanting in je tuin, maar heb je geen idee waar je moet beginnen? Lees dan onze gids ‘inheemse beplanting voor een natuurlijke en diervriendelijke tuin’. Hierin laten we stap voor stap zien waar je aan moet denken om met behulp van inheemse beplanting een tuin vol leven te creëren!
Pas op met vlinderstruik
Een goed voorbeeld hiervan is vlinderstruik. Deze wordt massaal aangeboden (en gekocht) in tuincentra, met de boodschap dat het een uitstekende vlinderplant is. Dit is deels waar, maar het is voor bijna geen enkele vlinder een waardplant in Nederland.
Tel daarbij op dat de vlinderstruik steeds vaker in natuurgebieden verschijnt en inheemse planten daar verdringt (invasieve exoot), waardoor deze dus eigenlijk een negatief effect heeft op bijzondere inheemse vlinders. Ook blijkt op veel planten uit tuincentra gif te zitten.
Nectarplanten en waardplanten
Veel mensen denken gelijk aan nectar als ze denken aan de behoeften van vlinders, maar waardplanten zijn minstens zo belangrijk. Het is dus van belang dat er zowel nectarrijke planten als waardplanten worden aangeplant in de tuin.
Nectarplanten
Dit zijn planten die voedsel leveren voor volwassen vlinders. Dit kan per soort verschillen. Inheemse planten zijn afgesteld op inheemse diersoorten en andersom, dus deze planten bieden vlinders meer dan exotische planten. Goede inheemse nectarplanten zijn onder andere:
Wilde marjolein
Koninginnekruid
Beemdkroon
Knoopkruid
Waardplanten Waardplanten zijn onmisbaar in de ontwikkeling van ei naar vlinder. Dit zijn planten waarop vlinders hun eitjes leggen. Soms legt de vlinder de eitjes in de buurt, waarna de rupsen de plant opzoeken. De rupsen eten vervolgens van deze plant, gaan groeien en verpoppen zich uiteindelijk in of nabij de waardplant. Vaak wordt gedacht dat rupsen alleen het blad eten, maar sommige rupsen eten ook stengels, wortels, bloemen of zelfs zaden.
Net als met nectarplanten hangt het van de vlindersoort af welke plant gebruikt wordt als waardplant. Als de rupsen van één plantensoort eten, noem je dat monofaag. Als er meerdere plantensoorten (maar wel van dezelfde plantenfamilie) worden gegeten, noem je dat oliofaag. Soorten die allerlei planten eten, noem je polyfaag.
Wat zijn de beste waardplanten voor vlinders?
Grote brandnetel: atalanta, dagpauwoog, distelvlinder, gehakkelde aurelia, kleine vos, landkaartje en heel veel soorten dagvlinders
Pinksterbloem: oranjetipje, klein geaderd witje, klein koolwitje
Sporkehout: citroenvlinder, groentje, boomblauwtje, diverse nachtvlinders
De vlinder legt de eitjes op, of in de buurt van de waarplant. De rupsen kunnen zo meteen beginnen met eten (Saxifraga – Pieter van Breugel)
Bloeikalender voor inheemse planten voor vlinders
Met onderstaande bloeikalender zorg je ervoor dat vlinders van het vroege voorjaar tot in de nazomer nectar kunnen vinden in je tuin. Door soorten te combineren die op verschillende momenten bloeien, ontstaat een continue voedselbron voor vlinders.
Koninginnekruid, grote kattenstaart, boerenwormkruid
September
Koninginnekruid, duizendblad, echte guldenroede
Inheemse planten en moment van bloei
Hieronder vind je een overzicht van de 20 beste inheemse planten voor vlinders. Deze zijn gesorteerd op het moment waarop ze bloeien. Na deze lijst worden de soorten besproken.
Vroege soorten
Boswilg
Pinksterbloem
Look-zonder-look
Gewone rolklaver
Zomersoorten
Knoopkruid
Slangenkruid
Beemdkroon
Duizendblad
Wilde marjolein
Wilde peen
Gewone margriet
Grote centaurie
Veldsalie
Nazomer
Koninginnekruid
Grote kattenstaart
Boerenwormkruid
Echte guldenroede
Belangrijke waardplanten
Grote brandnetel
Hop
Sporkehout
Welke vlinders trek je met deze planten?
Met de juiste inheemse planten kun je verschillende vlindersoorten naar je tuin lokken. Elke soort heeft namelijk zijn eigen voorkeur voor waardplanten en nectarbronnen.
Door verschillende waardplanten te combineren, vergroot je de kans dat meerdere vlindersoorten je tuin weten te vinden. Zo ontstaat er een levendige en natuurlijke tuin waarin vlinders zich thuis voelen.
20 inheemse planten voor vlinders
Dan is het nu tijd om de beste inheemse vlinderplanten te bespreken. Per soort vind je wanneer ze bloeien, de beste standplaats en hoe hoog de plant of struik wordt. Daarnaast vind je nog wat aanvullende informatie waarom het zo’n goede vlinderplant is.
Boswilg (Salix caprea)
Bloeitijd: maart-april
Standplaats: volle zon tot halfschaduw en vochtige, voedselrijke bodem
Hoogte: 6-10 meter
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Boswilg bloeit als een van eerste struiken in Nederland. Daarom is het een belangrijke voedselborn voor insecten in het vroege voorjaar, wanneer er nog bijna niets bloeit. Al vanaf maart verschijnen de zachte katjes aan de takken, die rijk zijn aan stuifmeel en nectar. Er zijn in deze tijd van het jaar nog niet veel vlinders actief, maar vroege soorten zoals de citroenvlinder profiteert van de vroege bloei, evenals andere insecten. Daarnaast is de boswilg een waardplant voor verschillende nachtvlinders. Het is verder ook een uitstekende plant voor bijen in je tuin.
De struik groeit het beste op een zonnige tot halfschaduwrijke plek en kan uitgroeien tot een (kleine) boom.
De vroege bloei van boswilg is een welkome voedselbron voor vlinders in het vroege voorjaar (de Natuur van hier)
Pinksterbloem (Cardamine pratensis)
Bloeitijd: april-juni
Standplaats: zon, lichte schaduw en vochtige tot natte, voedselrijke grond
Hoogte: 20-60 cm
Soort: nectarplant & waardplant
Pinksterbloem is een typische voorjaarsplant die vaak groeit in vochtige graslanden en langs slootkanten. Helaas zie je deze plant niet meer zoveel als vroeger. De lichtpaarse bloemen verschijnen in april en mei en zijn een belangrijke nectarbron voor vroege vlinders. De plant staat vooral bekend als waardplant voor het oranjetipje, waarvan de rupsen zich voeden met de zaden en bloemen. Het is daarnaast ook de waardplant van het klein geaderd witje en het klein koolwitje. Pinksterbloem doet het goed in een natuurlijke tuin waar de bodem licht vochtig mag blijven.
Pinksterbloem is – biologisch gekweekt – verkrijgbaar bij diverse gespecialiseerde winkels, zoals Sprinklr en Vivara.
Pinksterbloem is een goede inheemse plant voor vroege insecten (De Natuur van hier)
Look-zonder-look (Alliaria petiolata)
Bloeitijd: april tot en met juni
Standplaats: half schaduw, vochtige en voedselrijke bodems (stikstofhoudend)
Hoogte: 15-90 cm (soms zelfs 100 cm)
Soort: waardplant
Look-zonder-look is een tweejarige plant die vaak groeit langs bosranden en op licht beschaduwde plekken. De kleine witte bloemen verschijnen in het voorjaar (van het tweede jaar, na overwintering) en trekken diverse insecten aan. Voor vlinders is deze plant vooral belangrijk als waardplant voor het oranjetipje en verschillende witjes. De rupsen eten van de bladeren en ontwikkelen zich hier tot pop. Look-zonder-look zaait zich gemakkelijk uit en past goed in een natuurlijke of iets verwilderde tuin. Het blad kun je eten. Het is een uitstekende plant om te gebruiken in de schaduw of halfschaduw.
Look-zonder-look is bij diverse gespecialiseerde winkels biologisch gekweekt verkrijgbaar, waaronder Vivara.
Look-zonder-look is een waardplant voor verschillende vlindersoorten en biedt nectar aan allerlei insecten
Gewone rolklaver (Lotus corniculatus)
Bloeitijd: mei-september (soms zelfs oktober)
Standplaats: volle zon, vrijwel alle bodems
Hoogte: 10-30 cm
Soort: nectarplant & waardplant
Gewone rolklaver is een lage, kruipende plant met gele bloemen die van mei tot september bloeien. De plant groeit goed op droge, zonnige plekken en wordt vaak aangetroffen in bloemrijke graslanden. Voor vlinders is rolklaver een belangrijke nectarplant en tevens een waardplant voor verschillende blauwtjes, waaronder het icarusblauwtje en bruin dikkopje (ernstig bedreigd). Door zijn lange bloeiperiode vormt rolklaver een waardevolle aanvulling in een vlindervriendelijke tuin. In symbiose met een bacterie bindt gewone rolklaver stikstof uit de lucht, waardoor de plant de bodem verbetert. Gewone rolklaver doet het goed op een zonnige plek en droge grond.
Gewone rolklaver dient als waardplant voor onder andere het icarusblauwtje
Knoopkruid (Centaurea jacea)
Bloeitijd: juni tot en met september
Standplaats: volle zon, droog tot matig vochtig en schrale bodem
Hoogte: 60-120 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Knoopkruid is een van de beste nectarplanten voor vlinders in Nederland. De paarse bloemen verschijnen vanaf juni en trekken veel insecten aan, waaronder vlinders, hommels en bijen. In de zomer zijn hier vaak soorten te zien zoals de distelvlinder en het icarusblauwtje. Het is een waardplant voor veel verschillende nachtvlinders. Daarnaast is het de waardplant van de in Nederland ernstig bedreigde veldparelmoervlinder. Knoopkruid groeit goed in zonnige borders en bloemrijke graslanden/tuinen en kan zich gemakkelijk uitzaaien door haar eigen zaden.
Het prachtige knoopkruid is bij diverse gespecialiseerde winkels, biologisch gekweekt, te verkrijgen, waaronder Sprinklr en Vivara.
Knoopkruid is zowel een nectarplant als waardplant
Slangenkruid (Echium vulgare)
Bloeitijd: mei tot en met september
Standplaats: zonnig, droog en warme standplaats, voedselarme en zandige of rotsachtige bodem
Hoogte: 30-80 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Slangenkruid staat bekend om zijn opvallende blauwe bloemen en lange bloeiperiode. De bloemen zijn erg rijk aan nectar en trekken tal van insecten aan. Vlinders zoals de distelvlinder en de atalanta bezoeken deze plant regelmatig. Het is een waardplant voor talloze motten. Slangenkruid groeit het beste op droge, zonnige plekken met een arme bodem. Langs de oevers van de Grensmaas troffen wij slangenkruid aan, waar de bijzondere slangenkruidbij nectar haalde.
Slangenkruid is, biologisch gekweekt, te verkrijgen bij diverse speciaal winkels, waaronder Sprinklr.
Slangenkruid biedt aan veel verschillende insecten nectar en is daarmee een belangrijke nectarplant
Beemdkroon (Knautia arvensis)
Bloeitijd: juni-september
Standplaats: volle zon, drogere tot vochthoudende grond, niet te voedselrijk
Hoogte: 40-80 cm
Soort: nectarplant
Beemdkroon heeft lila bloemen die veel nectar produceren. Hij bloeit van mei/juni tot in de herfst. Deze plant trekt verschillende vlinders en andere insecten aan en wordt bezocht door soorten zoals bijvoorbeeld groot dikkopje, koninginnenpage, oranjetipje en zilveren maan (zeldzaam).
Beemdkroon groeit het liefst op een zonnige plek met een goed doorlatende, vochtige en kalkhoudende bodem. Beemdkroon staat op de Rode Lijst, dus voor zowel de plantensoort als voor de insecten die de plant nodig hebben, is het een goed idee om in je tuin aan te planten. Op zoek naar meer planten die het goed doen in de volle zon? Kijk dan eens in onze blog hierover, daar vind je nog meer suggesties voor inheemse planten in de volle zon.
Het prachtige beemdkroon is bij diverse gespecialiseerde winkels (biologisch gekweekt) te verkrijgen, zoals Sprinklr en Vivara.
Beemdkroon biedt voor veel vlinders en andere insecten heel veel nectar en stuifmeel
Wilde marjolein (Origanum vulgare)
Bloeitijd: juli tot en met september
Standplaats: zonnige, warme plek, goed doorlatende bodem, matig voedselrijk, kalkhoudend
Hoogte: 30-60 cm
Soort: nectarplant
Wilde marjolein is een uitstekende nectarplant voor vlinders. De roze bloemen verschijnen in juli en augustus en trekken veel insecten aan. De plant bloeit tot in september. Wilde marjolein groeit het beste op warme, zonnige plekken en is een vaste, winterharde plant.
Doordat de plant zoveel nectar bevat, komen er veel insecten en vlinders op af. Vlinders die op wilde marjolein af komen, zijn bijvoorbeeld het icarusblauwtje, bruin blauwtje, klein koolwitje, kleine vos, dagpauwoog, gehakkelde aurelia, bont zandoogje, atalanta, distelvlinder, kleine vuurvlinder en nog enkele meer. Een echte vlindertrekker dus, deze plant!
Wij hebben deze multifunctionele plant dicht bij huis staan, op een plekje in de volle zon en tegen de gevel. Want naast dat wilde marjolein ontzettend veel insecten aantrekt en prachtig bloeit, geurt de plant ook nog eens heerlijk en is het blad ook te gebruiken als smaakmaker in de keuken. Heerlijk over de pizza of in de pasta!
Wilde marjolein is, biologisch gekweekt, verkrijgbaar bij diverse winkels, waaronder Sprinklr en Vivara.
Wilde marjolein is zeer geliefd bij talloze vlinders en andere insecten, zoals bij deze bruine zandoogjes
Standplaats: volle zon, verdraagt droogte goed en een goed doorlatende, matig voedselrijke, droge tot normale (tuin)grond
Hoogte: 40-125 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Duizendblad bloeit lang en produceert veel nectar. De plant bloeit van juni tot november. De schermbloemen bloeien wit tot soms roze. Duizendblad kan goed tegen droogte en zie je vaak op verstoorde grond, maar hij past ook prima in een border.
Je kunt hier wel spreken van een vergeten groente: in de zeventiende eeuw werden de jonge bladeren gebruikt als spinazie of soep. Daarnaast heeft de plant veel verschillende geneeskundige werkingen. De plant groeit goed in droge tot matig vochtige grond.
Omdat de nectar via de schermbloemen makkelijk te bereiken is, is het een geliefde plant bij vlinders (en andere insecten). Het is de waardplant van veel soorten motten. Dagvlinders als kleine vuurvlinder, kleine vos en oranje zandoogje bezoeken de plant voor nectar. De uitgebloeide bloemen in de winter kun je het beste laten staan, vogels pikken de zaden er dan uit. Een zeer veelzijdige plant.
In onze natuurtuin hebben we veel duizendblad in ons kruidenrijk gazon staan en bloeit hier rijkelijk. Doordat we het gazon gefaseerd maaien weten we de bloeitijd van duizendblad te verlengen en genieten we de hele zomer en herfst van de prachtige bloemen. Heb je geen duizendblad in je gazon? Dan kun je deze – biologisch gekweekt – verkrijgen in diverse kleuren bij onder andere Sprinklr en Vivara om duizendblad in je border of gazon aan te planten.
Duizendblad is met haar schermbloemen vol nectar zeer geliefd bij vlinders, motten en andere insecten
Wilde peen (Daucus carota)
Bloeitijd: juni-september (vanaf het tweede jaar, de plant heeft eerste koude nodig, om het jaar daarna te gaan bloeien)
Standplaats: volle zon tot halfschaduw, droge tot matig vochtige, kalkrijke en voedselarme tot matig voedselrijke bodem
Hoogte: 30-90 cm
Soort: nectarplant & waardplant
Dit is een van onze favorieten in onze natuurtuin. De bloei trekt zo veel leven aan, dat je elke keer een ander insect er op aantreft. Wilde peen vormt fijne witte schermbloemen die aantrekkelijk zijn voor veel insecten, omdat insecten met een korte tong ook makkelijk de nectar bereiken.
De plant is ook een waardplant voor de spectaculaire koninginnenpage, met haar opvallende rupsen. De rupsen hebben het blad en de bloemen nodig om te groeien. Daarnaast kun je ook blauwtjes, witjes en zandoogjes aantreffen op wilde peen.
Wilde peen groeit het best op zonnige plekken met een droge tot enigszins vochtige bodem. De bodem moet kalkhoudend en matig voedselrijk zijn, zoals op klei, zand of leem. De plant bloeit van juni tot en met september en vormt daarna de zaden. De bloem buigt dan naar binnen toe, waardoor hij lijkt op zijn bijnaam: een vogelnestje. Vogels (zoals vinken en putters) eten de zaden. ’s Avonds buigen de bloemhoofden naar beneden, om de volgende dag bij zonlicht zich weer op te richten.
Wilde peen is een plant die ontzettend veel leven trekt, je ziet er continu andere soorten insecten en vlinders op. De nectar is makkelijk te bereiken
Gewone margriet (Leucanthemum vulgare)
Bloeitijd: mei-juli (met soms uitloop tot in augustus/september)
Standplaats: volle zon, matig voedselrijke en goed doorlatende bodem
Hoogte: 40-80 cm
Soort: nectarplant
Vroeger zag je de gewone margriet veel, in de vele hooilanden die Nederland toen rijk was. Helaas zijn deze hooilanden er steeds minder. Als je deze mooie plant in je tuin hebt staan, wacht dan met maaien tot de bloem zaden heeft gevormd. Margriet zaait zichzelf makkelijk uit.
Gewone margriet produceert veel nectar en trekt daarmee vlinders en andere insecten aan. De plant is een mooie toevoeging aan een bloemrijke tuin. Ze heeft veel zon nodig. Vlinders die de gewone margriet bezoeken, zijn bijvoorbeeld het bruin en bont zandoogje, groot en klein koolwitje, icarusblauwtje, kleine vos, dagpauwoog, atalanta en de bijzondere dagactieve nachtvlinder de kolibrievlinder.
Gewone margriet is bij diverse gespecialiseerde winkels biologisch gekweekt verkrijgbaar, waaronder Sprinklr en Vivara.
Margrieten kwamen vroeger algemeen voor in Nederland, maar zie je steeds minder vaak door de intensivering van de landbouw. Margriet is een mooie plant om in je tuin te gebruiken, want het trekt vele vlinders aan
Grote centaurie (Centaurea scabiosa)
Bloeitijd: juni-oktober
Standplaats: zonnige plek, droge tot matig vochtige, kalkrijke bodem
Hoogte: 30-120 cm
Soort: nectarplant
Grote centaurie bloeit met prachtige, opvallende paarse en roze bloemen. Het is een echte magneet voor vele soorten vlinders. Het is een hele goede plant om in je tuin te zetten, omdat het zorgt voor veel biodiversiteit. Er komen niet alleen veel vlinders op af, maar ook bijen, hommels, zweefvliegen en andere insecten. De zaden worden na het bloeien gegeten door vogels, zoals verschillende soorten vinkachtigen.
Vlinders die op grote centaurie af komen, zijn bijvoorbeeld de distelvlinder, dambordje (zeer zeldzaam) en dagpauwoog. Grote centaurie is verwant aan knoopkruid en korenbloem. In de tuin doet de plant het goed op allerlei soorten bodems. Wij hebben hem op zuiden tegen de gevel aan staan, vol in de zon. Hier staat deze vaste plant dicht bij een raam, zodat we veel kunnen genieten van de prachtige bloemen. Vroeger werd grote centaurie gebruikt voor huidproblemen en wondverzorging.
Grote centaurie is bij verschillende gespecialiseerde winkels -biologisch gekweekt- te verkrijgen, waaronder Sprinklr en Vivara.
Zet grote centaurie in je tuin en je zult veel verschillende soorten vlinders en andere insecten gaan zien (Foto: Saxifraga – Marijke Verhagen)
Veldsalie (Salvia pratensis)
Bloeitijd: juni tot en met augustus
Standplaats: zonnig, droge tot matig vochthoudende grond, goed doorlaatbaar
Hoogte: 40-75 cm
Soort: nectarplant
Veldsalie is een uitstekende plant in diverse soorten tuinen. Hij past goed in droge borders, bloemenweides en zonnige tuinen. De plant bloeit met paarsblauwe bloemen en produceert veel nectar. Veldsalie zorgt voor veel biodiversiteit, omdat er veel soorten insecten op af komen, waaronder ook verschillende soorten vlinders.
Veldsalie doet het goed op droge tot matig vochtige bodems, op verschillende typen grond, zo lang het bodemtype maar goed doorlatend is. Klei-, leem- en zandgronden zijn goed voor veldsalie. Bij gespecialiseerde winkels zoals Sprinklr en Vivara is veldsalie biologisch gekweekt verkrijgbaar.
Veldsalie bloeit met prachtige paarsblauwe bloemen waar onder andere vlinders graag nectar komen halen
Koninginnekruid (Eupatorium cannabinum)
Bloeitijd: juli tot en met september
Standplaats: zon tot half schaduw, op vochtige tot drassige en voedzame grond
Hoogte: 100-150 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Koninginnekruid is een van de beste vlinderplanten voor de nazomer. Bij oevers van poelen en vijvers doet koninginnekruid het goed, evenals vochtige borders. Deze plant krijgt tijdens de bloei roze tot rozerode schermachtige bloemen. Deze bloemen zijn erg geliefd bij vlinders. Op de plant aan onze natuurlijke vijver zien we regelmatig atalanta, dagpauwoog, distelvlinder en soms zelfs koninginnenpage! Andere vlinders die hier op af komen, zijn bijvoorbeeld keizersmantel, gehakkelde aurelia en kleine vos. De plant dient als waardplant voor verschillende nachtvlinders.
Een andere naam voor koninginnekruid is leverkruid. De plant werd namelijk van oudsher gebruikt tegen geelzucht, een leverziekte. Koninginnekruid is biologisch gekweekt verkrijgbaar bij onder andere Sprinklr en Vivara.
Koninginnekruid is zeer geliefd bij vlinders, zoals Spaanse vlag (zeldzame dagactieve nachtvlinder) en keizersmantel
Grote kattenstaart (Lythrum sallicaria)
Bloeitijd: juni – augustus
Standplaats: zon – halfzon, natte en voedselrijke bodem
Hoogte: tot 100 centimeter
Soort: nectarplant & waardplant
Een andere prachtige zomerbloeier is grote kattenstaart. Deze vaste plant staat het liefst op een vochtige tot natte plek en kan daardoor ideaal als oeverplant bij een vijver worden gebruikt (hier vind je nog veel meer vijverplantentips).
Van juni tot en met augustus bloeit grote kattenstaart rijkelijk met roze bloemaren die in trek zijn bij insecten. De plant heeft haar naam te danken aan de gelijkenis met een kattenstaart. Het boomblauwtje heeft de plant nodig als waardplant. De rupsen eten de bloemen en vruchten. Ook andere vlinders, zoals de grote vuurvlinder, en vele andere insecten kun je bij de bloemen aantreffen.
Het liefst staat grote kattenstaart dus op een vochtige plek, in de zon of halfzon. Kattenstaart is bij diverse gespecialiseerde winkels biologisch gekweekt te verkrijgen, waaronder Sprinklr en Vivara.
Grote kattenstaart heeft een prachtige bloei, die veel biodiversiteit aantrekt in de vorm van allerlei verschillende soorten insecten
Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare)
Bloeitijd: juli tot en met september
Standplaats: zonnig tot licht beschaduwd, voedselrijke en open bodem
Hoogte: 80-120 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Boerenwormkruid is een sterke vaste plant die goed groeit op droge grond. Het is een pionierplant, je ziet hem veel op verstoorde bodem. Hij bloeit met ronde knopjes van gele bloemhoofdjes. De gele bloemen verschijnen in de zomer en trekken verschillende insecten aan, waaronder verschillende soorten dagvlinders. Meerdere soorten nachtvlinders en ook wantsen hebben de plant nodig als waardplant.
Deze plant bloeit wat later in het jaar, waardoor je ook in de nazomer en begin najaar nog nectar kunt aanbieden aan vlinders en andere insecten in je tuin. De naam heeft de plant te danken aan zijn wormdrijvende kwaliteiten. Dieren in het wild eten van de plant om van wormen af te komen.
Vroeger werden er bosjes gedroogd boerenwormkruid opgehangen om insecten te weren. De geur werkt afschrikwekkend tegen insecten. Boerenwormkruid is, biologisch gekweekt, verkrijgbaar bij onder andere Sprinklr en Vivara.
Echte guldenroede (Solidago virgaurea)
Bloeitijd: juli-oktober
Standplaats: zonnig tot halfschaduw, matig voedselrijke tot vrije arme bodem, goed doorlaatbaar
Hoogte: 40-100 cm
Soort: nectarplant & waardplant (nachtvlinders)
Echte guldenroede vind je in de natuur in bosranden, bossen, heiden en op zandgronden. Omdat deze plant, net als boerenwormkruid, later in het seizoen bloeit, is het een belangrijke nectarbron voor vlinders in de nazomer.
Deze plant heeft veel nectar en is daarom geliefd bij zowel dag- als nachtvlinders. Je kunt op deze plant onder andere aantreffen: atalanta, dagpauwoog, citroenvlinder, groot en klein koolwitje, kleine vos, gehakkelde aurelia en oranje zandoogje. Daarnaast ook diverse nachtvlinders en microvlinders, maar ook bijen en zweefvliegen.
Echte guldenroede is dus een echte magneet voor meer leven in je tuin. Je bestelt echte guldenroede -biologisch gekweekt- bij Vivara.
Grote brandnetel (Urtica dioica)
Bloeitijd: juni-oktober/november
Standplaats: vochtige, natte gronden die stikstofrijk zijn, halfschaduw
Hoogte: 30-80 cm (met uitschieters naar boven)
Soort: waardplant
Grote brandnetel, wie kent hem niet? De een verafschuwt hem, de ander verwelkomt hem in de tuin. Als je vlinders een handje wil helpen, is brandnetel laten staan een zeer goed idee. Grote brandnetel is een van de belangrijkste waardplanten voor vlinders in Nederland, zoals voor de kleine vos, dagpauwoog, landkaartje en atalanta.
De plant maakt kleine, groenachtige bloemen aan in de oksels van de bladeren, die een soort pluimen vormen. Je ziet de plant veel in bossen, langs heggen, slootkanten, braakliggende grond en in voedselrijke tuinen. Wanneer je hem zijn gang laat gaan, kan hij wel tot twee meter groot worden. Die kans krijgt hij over het algemeen niet. Grote brandnetel is tweehuizig, dat betekent dat er mannelijke en vrouwelijke planten zijn.
Niet alleen voor vlinders is de plant van belang, ook wij als mens kunnen veel uit de plant halen. Grote brandnetel zit vol ijzer en je kunt hem gebruiken in de thee, soep of in stamppot. Het beste gebruik je hiervoor de jonge bladeren.
Rupsen van meerdere soorten vlinders eten in mum van tijd brandnetels kaal. Grote brandnetel is een ontzettend belangrijke waardplant voor verschillende soorten vlinders
Ook worden de bladeren gebruikt om neteldoek (of kaasdoek) van te maken. Deze doeken kun je gebruiken om vloeistoffen te filteren, kaas ermee te maken, uitlekken, het afdekken van deeg en ook wordt het wel gebruikt voor kleding. Een ontzettend veelzijdige plant dus!
Een echte aanrader om in je tuin te zetten of te laten staan. In onze natuurtuin hebben we meerdere hoekjes waar de brandnetel zijn gang mag gaan. En ieder jaar zijn we weer verrast door de vele rupsen die we erin zien. Zie onderstaande post van ons wat brandnetel oplevert voor je natuurtuin. We plukken daarnaast ook bladeren om er zelf thee van te maken.
Standplaats: zonnig tot halfschaduw, voedselrijke en vochthoudende grond, goed doorlaatbaar
Hoogte: 4-8 meter
Soort: nectarplant & waardplant
Hop is een sterke plant, die het goed doet op kalkrijke, leemachtige bodem. Het is een uitstekende inheemse klimplant, die je kunt zetten bij bijvoorbeeld schuttingen en muren. Wel moet je de plant wat steun geven bij het klimmen.
Van juli tot september verschijnen – aan de vrouwelijke planten – de kenmerkende hopbellen die ook als een van de belangrijkste ingrediënten van bier dient.
Naast dat deze hopbellen een prachtige sierwaarde hebben, zijn ze ook nog eens goed voor meer biodiversiteit in je tuin. De nectar en het stuifmeel in de hopbellen trekken bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen aan. Tevens is hop de waardplant van een aantal vlinders zoals atalanta, gehakkelde aurelia, dagpauwoog en een aantal nachtvlinders.
Hop kan meer dan vier meter hoog worden en groeit ongelofelijk snel, dus regelmatige snoei is vereist. De plant is niet wintergroen, maar sterft in het najaar bovengronds af, waarna deze in het voorjaar weer uitloopt. De klimplant kent een windende groei, wat betekent dat deze een klimrek of spandraad nodig heeft om langs af te winden.
In onze natuurtuin gebruiken we hop als klimplant in een wilde, gemengde haag. Dit staat garant voor meer biodiversiteit in je tuin. Hop is, biologisch gekweekt, bij verschillende gespecialiseerde winkels verkrijgbaar, zoals Sprinklr.
Hop is een sterke klimplant die met aromatische hopbellen bloeit. Ze is een waardplant voor meerdere soorten vlinders en een lust voor het oog, dus genoeg redenen om deze klimplant ergens in je tuin of op je balkon te gebruiken
Sporkehout (Frangula alnus)
Bloeitijd: mei-september
Standplaats: zon tot halfschaduw, vochthoudende tot natte grond
Hoogte: 1,50 meter tot 5 meter
Soort: waardplant
De inheemse struik (of heester) sporkehout heeft een lange bloei en biedt daarmee voor lange tijd nectar aan insecten aan. Misschien ken je deze struik wel onder de andere bekende naam: vuilboom. Sporkehout of vuilboom heeft een hoge ecologische waarde.
De naam ‘vuilboom’ heeft een lange geschiedenis. Vroeger werden de bessen en gedroogde bast gebruikt als laxeermiddel. Op die manier hielp de plant om het lichaam te reinigen, oftewel te ontdoen van vuil (zoals verstoppingen of schadelijke stoffen). Let op wanneer je dit zelf wil testen: verse bessen en schors zijn giftig!
Een naam die met ere kan worden gedragen door deze snelgroeiende struik, is ook wel ‘koning van de biodiversiteit’. Hij is op meerdere manieren van groot belang voor de natuur. Het is de waardplant voor de citroenvlinder en het boomblauwtje. Hun rupsen eten uitsluitend de bladeren van sporkehout (en nauw verwante wegedoorn). Staat deze struik er niet, dan kunnen zij zich niet voortplanten.
Daarnaast biedt het door de lange bloei een constante nectarbron voor vele insectensoorten, ook als andere soorten allang zijn uitgebloeid. En tot slot bezoeken ook vogels deze plant graag, want na de bloei vormt de plant bessen die geliefd zijn bij bijvoorbeeld merel, grote lijster en kramsvogel.
Sporkehout (vuilboom) is biologisch gekweekt verkrijgbaar bij verschillende speciaalzaken, waaronder Vivara en Sprinklr.
Sporkehout is van groot belang voor biodiversiteit in je tuin: lange bloei en nectar voor vlinders en andere insecten en daarna bessen voor de vogels
Hoe maak je een vlindervriendelijke tuin
Om veel vlinders naar je tuin te trekken is het dus belangrijk om veel bloeiende, inheemse planten aan te planten. Denk er aan dat je zowel nectarplanten als waardplanten in je tuin gebruikt. Gebruik geen bestrijdingsmiddelen en andere pesticiden in je tuin, want daar zijn vlinder zeer gevoelig voor. Zorg er voor dat er van het voorjaar tot en met het najaar (maart-september/oktober) voldoende bloeien planten aanzwezig zijn voor het nodige nectar en stuifmeel. Zorg tot slot voor een niet te strakke tuin, waar ook ruimte is voor rommelhoekjes en uitgebloeide planten.
Veelgemaakte fouten bij vlinderplanten
Een van de meest voorkomende fouten is door alleen maar te focussen op (uitheemse) nectarplanten (denk bijvoorbeeld aan vlinderstruik). Deze bieden wel voedsel voor de volwassen dieren, maar rupsen kunnen er vaak niets mee. Het is dus net zo essentieel om ook voldoende waardplanten (bijvoorbeeld sporkehout) in je tuinplan op te nemen.
De nette en strakke tuinen zijn daarnaast ook een probleem voor vlinders en andere insecten. Rommelhoekjes bieden schuilplekken en uitgebloeide planten en hoge vegetatie bieden overwinteringsplekken. Ruim dus een keer wat minder op in je tuin en je doet veel dieren een plezier.
Uitgebloeide planten en rommelhoekjes zijn cruciaal voor vlinders en andere insecten (de Natuur van hier)
Een andere fout die vaak gemaakt wordt is dat er niet genoeg wordt nagedacht over de plantenkeuze, waardoor veel planten op hetzelfde moment bloeien en er op andere momenten vrijwel niets bloeit. Vlinders hebben het hele seizoen lang voedsel nodig in de vorm van nectar, kies dus voor planten die op verschillende momenten bloeien.
Afsluiting
Met de juiste inheemse nectarplanten en waardplanten kun je dus een natuurlijke tuin creëren waar veel vlinders op af komen. Wil je verder aan de slag met inheemse beplanting? Bekijk dan ook onze andere artikelen en ontdek hoe je stap voor stap een natuurlijke tuin kunt creëren met behulp van ons e-book.
Met behulp van ons praktische e-book maak je van jouw tuin een tuin vol leven en voorkom je beginnersfouten
Wil je meer tips voor over inheemse planten, een klimaatbestendige tuin of andere tuintips? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief. Zo blijf je op de hoogte van nieuwe blogs, praktische tuintips en winacties!
